maggio 2005
HOME>
>
>
RACCONTO
GIOGA TUE PURU

LEGGI IL RACCONTO...

GIOGA TUE PURU
GIOCA ANCHE TU

 

Liseddu arrejonat cun sa mama
Liseddu dialoga con la mamma


- Bae a giogare che a tottu sos àteros pitzinnos - narat sa mama a Liseddu.
- No poto, t'apo nadu tantas bortas chi no isco giogare.
- E tue abbàida comente faghent tottu sos àteros
e gai imparas.

 

Liseddu abbaidat sos pitzinnos gioghende
Liseddu guarda i bambini che giocano

In carrela, comente a su sólitu b'est Pedru currende a caddu de una canna.
A pes de unu muru Antoni e Giuanne sunt carrende mattones; los ponent unu in fila a s'ateru e Antoni faghet: - Ciuff ciuff ciuff!
S'àteru, intantu si ponet a frusciare ca, nachi, est su capistatzione.

- Ite sezis fattende bambiocos? - narat Liseddu.
- E no lu 'ides, su trenu! Frànghedi ca est partende.
Liseddu girat sas palas e bidet in d-unu cuzolu Caderina e Mariedda: una cun d-una pupia de istratzos e la ninnat comente una criadura; s'àtera, bestida cun su pannellu de sa mama, totu cumprimentosa li narat:

- Comare Caderi', sa pitzinna sanada est?
- Ello, coma', l'apo dadu azigheddu de camumilla e l'at fattu che-i sa manu de Deus! Setzide, coma', ca bos cúmbido.

3^ pregunta

 

 

Frantziscu ponet sutta a Liseddu cun sa "moto-forchidda"
Frantziscu investe Liseddu con la moto-forcone

- Mezus a lassare cussas duas cun tottu sos machines issoro… - narat Liseddu; e si girat pro si che andare ma… ruet a murros a terra.
L'at investidu Frantziscu, chi fit currende cun una forchidda mantesa a ambas manos.
Liseddu si 'nde pesat, ma Frantziscu li narat:
- Ma tue, tontorrone, cando 'ides una moto, no ti franghes?
- Ma cale moto!
- Ello no bides chi so guidende sa moto noa chi m'at comporadu babbu? E si tue no ti franghes, ti coto sutta.

4^ pregunta

 

 

Liseddu torrat a domo sua e tando...
Liseddu torna a casa sua e allora...

Liseddu torrat a domo e sa mama, cando lu 'idet, li narat:
- Ello, oe puru istas in mesu 'e pes?
- Inte', ma deo no poto giogare comente sos ateros pitzinnos, no bi resesso.
- Gesus! Tue ses malaidu abberu! Aioh, chi ti gito a su duttore!
E tucant.

5^ pregunta

 

 

Sa mama e Liseddu in sa 'e su duttore
La mamma e Liseddu dal dottore

Su duttore vísitat su pitzinnu, li faghet bogare sa limba a fora, li misurat fintzas sa pressione de su sàmbene e, a sa fine, li narat:
- Est totu a postu, pruite mi l'as 'attidu?
- Ca no ischit giogare comente a tottu sos pitzinnos - rispondet sa mama.
- Ohi, ohi, ohi, - narat su duttore - custu est unu male chentza rimédiu! Però ti poto dare unu cussizu. Proa a lu gíghere a su cuile de tiu Antoni Mele, narant chi connoscat meighinas meda, fintzas pro sos males chi nois duttores no podimus sanare…
- Deus bi lu paghet, su dutto'! Andamus deretos...

6^ pregunta

 

 

Mama e fizu in su cuile de tiu Antoni Mele
Mamma e figlio nell'azienda agricola di zio Antoni Mele

Mamma e fizu s' incaminant a su cuile de tiu Antoni Mele, un' omine 'etzu chi est sempre istadu a sa sola, tentende unu pagu de bestiamine chi aiat.

7^ pregunta

 

 

Mama e Liseddu contant sos males issoro
La mamma e Liseddu raccontano i loro problemi
Sa mama, istraca chi no nde podet pius, narat a tiu Antoni sos males suos.
- Ello, a ite no t' aggradat a giogare cun sos cumpagnos tuos? - narat tiu Antoni a Liseddu.
- Ca issos, tiu Anto', narant chi unu bàculu est unu poleddu, duos mattones unu trenu, un' imbóligu de istratzos una criadura!
- Eh, eh, corigheddu meu - rispondet seriu seriu tiu Antoni Mele - si totu sos ómines de sa terra fint istados pagu imbentores che a tie, nois fimus istados ancora in sa concheddas, tracchidende ossos de cussu animale, mesu sórighe e mesu conígliu, chi viviat in cussos tempos, e chentza mancu l'arrustire.
Pro sorte nostra s' ómine, dae tando, ischiat abbaidare addainanti!
Setzi innoghe, fizu me', e abberi sas oriyas.

 


Su primu consizu de tiu Antoni: "Abbaida sos anzoneddos..."
Il primo consiglio di zio Antoni: "Osserva gli agnellini..."
- Deo apo passadu sa vida mia in mesu de custos montes, solu che fera, e puru no mi so mai annojadu - narat tiu Antoni Mele.
- E comente azis fattu? - domandat Liseddu.
- Abbàida in giru, no los bides sos anzones brinchittende in s'erva, sighéndesi pari pari? Sun gioghende issos puru comente criaduras. Unu faghet finta de èssere unu grodde e s' àteru si che fuet pro no che li finire sutta sa francas.
- Beru est! - rispondet Liseddu -. A los abbaidare, comente nades bois, est tottu un'àtera cosa. Parent pitzinnos chi sunt gioghende a su tene-tene!

 

 


Su segundu consizu de tiu Antoni: "Abbaida sas nues"
ascolta

Il secondo consiglio di zio Antoni: "Osserva le nuvole..."

- Abbàida su chelu ite 'ides? - sighit tiu Antoni.
- Medas nues biancas e nieddas, mannas e minores, forsis minetat abba.
- Podet essere, - narat su 'etzu - però deo in cussas nues so 'idende cosas meda. A la 'ides cussa nue chi 'enit dae Ponente? Paret unu cavaglieri chi accumpagnat unu muntone de zente peri su caminu. E cuss'àtera nue bianca, cun tottu sas arveghes fattu, ite ti paret?
- Parides bois cando truvades su bestiamine a sa mandra - narat cuntentu su pitzinnu.
- E cussas nues chi sunt benzende dae a tesu? Abbàidalas bene, ite parent?
- Parent tantos pitzinnos chi andant a una festa.
- Mi paret chi ses comintzende a imparare custu giogu - narat su 'etzu.

8^ pregunta

 

Liseddu cumprendet chi sas cosas cherent ischidas abbaidare,
pro las agattare bellas
Liseddu comprende che bisogna saper guardare meglio tutte le cose,
per trovarle belle

-Beru, beru - narat su pitzinnu - bisonzat ischire abaidare pro agatare bella donzi cosa.
-Como, fizu me' - narat tiu Antoni - bae a giogare comente a tottu sos àteros pitzinnos.

9^ pregunta

 

FINE


 

 

Anno scolastico 2004-2005

Nelle classi 4^ A e 4^ B primaria di Ozieri-San Gavino si è progettato un percorso di valorizzazione della lingua sarda, nato dall'esigenza di stimolare i bambini all'ascolto, alla lettura e alla comprensione del sardo. Questa lingua in molte famiglie ozieresi è poco usata dagli adulti, dunque poco conosciuta dai bambini.
La lettura di fiabe in limba sarda ha suscitato un vivo interesse da parte degli alunni, tanto che per molti di essi è divenuta una delle attività scolastiche preferite. Spontaneo il coinvolgimento dei familiari, che i piccoli lettori hanno considerato pubblico privilegiato a cui far ascoltare i racconti. Si può proprio dire che l'obiettivo tenere viva la nostra lingua sarda sia sempre più più vicino...

Il racconto Gioga tue puru in un primo momento è stato letto in classe e commentato dall'insegnante, poi dai bambini che lo hanno anche trascritto e illustrato.

Autrice del racconto Lucia Fancellu
Illustrazioni e voci dei bambini di 4^ A e 4^ B primaria di Ozieri-San Gavino,
a.s. 2004-2005
Rivisitazione testo e registrazioni audio a cura del docente-esperto Cristiano Becciu
Attività con le classi dell'insegnante Caterina Cannas


 

Se l'ascolto dei suoni crea problemi
puoi scaricare il lettore Windows Media® Player 9 Series.
Puoi scegliere il lettore per Windows XP oppure per Windows 98 SE, ME e 2000.
Attenzione perchè l'operazione richiede tempi lunghi. Fatti aiutare da persona esperta.