A
LINGUA SARDA

PROGETTO DI LINGUA E CULTURA DELLA SARDEGNA
"RADICI E GERMOGLI"

"ELISA, SAS JANAS E S'ARATZU DE SA DONNAMANNA"
SCUOLA PRIMARIA "MARIA TERESA CAU"
Classe 3^ - Anno Scolastico 2010/2011


 

 

 

 

 

 

 

PREMESSA

Questa attività si è svolta nell’ambito del progetto “ Radici e germogli” (Legge 482 promozione
e valorizzazione della lingua e della cultura sarda).
Lo spunto è stata la lettura di un racconto “L’arazzo della nonna” di Elena Orrù Pisano (edizioni Della Torre) la cui storia ha affascinato gli alunni e stimolato la loro curiosità.
È la storia di una bambina che, altalenando tra il mondo reale e un mondo magico e immaginario, riesce a realizzare un sogno che le era sembrato impossibile, con l’aiuto delle janas, le fantastiche creaturine della tradizione popolare sarda.
La nostra attività è consistita nella lettura del racconto in lingua italiana e nella sua organizzazione in sequenze che sono state formulate, scritte, reinventate attraverso l’uso della lingua sarda.
Ogni bambino ha avuto modo di rappresentare tutti i momenti significativi del racconto attraverso disegni colorati con la tecnica dell’acquerello, di scrivere e leggere i vari passaggi “in limba”
ed effettuarne la traduzione. In tutti le fasi dell’attività si è utilizzato il sardo come lingua veicolare.

 

 

 

Torna su

 

 

"ELISA, SAS JANAS E S'ARATZU DE SA DONNAMANNA"


Elisa est una pisedda pòvera meda.

Una die andat a su riu pro samunare sos pannos.

Andende andende bidet paritzas femineddas minudas bestidas de ruju, sètzidas suta sas alvures.
Parent mariposas rujas.

“Ma est unu sònniu?” pensat Elisa
”chi siant sas janas?”


Sas femineddas assuconadas si nche fuent
e lassant in terra unu chìndalu.
Elisa si lu gighet a domo sua.

Elisa torrat a domo e ponet su chìndalu in una càscia.

Una note de luna, isteddada, Elisa non podet pasare. Si nde pesat e andat a su riu.
Suta sas alvures bidet sas janas tessende cun sos telarzos.
Issas bident a Elisa e si nche fuent. Ma Elisa nde tenet una cun duos pòddighes e la ponet subra una foza.


Elisa e sa jana si setzint acultzu a pare.
Elisa narat a sa jana chi sa mama est malàida
e chi issa devet andare a su riu pro samunare
sos pannos, ma li fit piàghidu a ischire tèssere.
Elisa promìtit a sa jana de li torrare su chìndalu
chi aiat pèrdidu.
Elisa andat a torrare su chìndalu a sa jana; ma sa jana non b’est.
Sa pisedda tirat su filu chi fit atacadu
a su chìndalu e su filu diventat longu longu…
Cun cussu filu Elisa faghet unu lòrumu mannu in colore de oro, biancu e in colore de rosa.

Cando arrivit su ‘eranu, Elisa andat a domo de una fèmina betza pro comporare unu telarzu.
Sa betza li narat chi sa donna manna fit un’amiga sua
e chi ischiat tèssere comente una jana.
Elisa torrat a domo sua cun su telarzu e sa mama l’imparat a tèssere.

Su primu tribàgliu de Elisa sunt duos cabidales
fatos cun cabos de lana chi l’aiant dadu sas fèminas
de sa ‘idda.

Elisa regalat sos cabidales a una fèmina rica de sa ‘idda. Issa li dat in càmbiu atzolas de lana noa de tantos colores.

Elisa torrat a domo, faghet sos lòrumos de lana
e los ponet in una cesta.
Poi andat a leare cuddu lòrumu de sas janas chi aiat remunidu intro sa càscia ma…
li restat in manu solu unu pilutzu de lana.
Elisa est dispiàghida e no ischit comente fàghere,
ma in cussu momentu si pasat subra su balcone
una mariposa ruja. Est sa jana Durgalina…
Elisa preguntat a Durgalina in ue ch’est finidu su lòrumu chi l’aiant dadu sas janas.
Durgalina li narat chi sas janas de lòrumu non nde
l’aiant regaladu.
Sas janas regàlant solu sonnios.


Elisa aiat crètidu gai meda in cussu sònniu chi fit resessida a lu cumprire.
Ogni note tessiat in su telarzu e fateit un’aratzu bellu… ma gai bellu chi non si nd’aiat bidu mai in tota sa ‘idda.