PRIMARIA SAN GAVINO
>
PROGETTO LINGUE MINORITARIE

PROGETTO LINGUE MINORITARIE
"GIOGHENDE E CANTENDE"
SCUOLA PRIMARIA SAN GAVINO
CLASSE II B
A.S. 2010-2011
Ins. Sabina Murgia

 

 

 


PROGETTO LINGUE MINORITARIE

"GIOGHENDE E CANTENDE"

Il progetto didattico: "Gioghende e cantende” finalizzato al recupero del patrimonio
della lingua sarda logudorese e della comunità della città di Ozieri, ha preso avvio,
nella classe II B, nell'anno scolastico 2009/2010.
Anche nell’anno scolastico 2010/2011, gli obiettivi del progetto saranno strettamente collegati
con il Progetto Clil di lingua 2 e arte immagine.

OBIETTIVI SPECIFICI

Far acquisire la consapevolezza dell’importanza della lingua e della cultura della propria Regione.

Riappropriazione del codice linguistico utilizzato dalle precedenti generazioni per rafforzare
il senso di appartenenza alla propria comunità locale.

Favorire la formazione di un’identità culturale e sociale solida e chiara che consenta di aprirsi
ad altre culture senza sensi di inferiorità.

Valorizzare la cultura d’origine per una equilibrata crescita personale.

OGGETTO DEL LAVORO DIDATTICO

Il lavoro prevede:

  • scambi dialogici;
  • giochi con la lingua;
  • riflessione sulla lingua;
  • ricerca e informazioni sugli ambienti della casa;
  • conoscere in lingua sarda, le parti del corpo;
  • conoscenza di fiabe, filastrocche, racconti e testi dialogati in lingua sarda;
  • produzioni personali o collettive di brevi testi su argomenti di vario tipo;
  • utilizzare la lingua sarda strumento per “imparare ad imparare” i contenuti di altre discipline,
    per pensare, per fare, per parlare e per comunicare;
  • sperimentare strategie di apprendimento pratico, apparentemente molto semplice ma finalizzato alla comprensione del metodo di lavoro scientifico.

 

 

Torna su

COPIONE

"SA NOTTE SANTA"

Peppinu, unu mastru ’e ascia e Mariedda, sa muzere, sa die prima ‘e Nadale,
sun chirchende allogiu.
Mariedda e Peppinu aisettan sa naschida ‘e su primu fizu, ma nisciunu los cheret agiuare.
Pro cumpagnia b’at solu unu poleddu sardu.

 Oratore: In d’una notte fritta totu sos omines sunu isserrados in sas domos.
Non faghet a bessire.
Sa zente est tota in dainanti ‘e sos foghiles ‘acchicchende linna e nende su contadu,
‘e su Segnore chi devet benner a los visitare.
Pro cussu niunu s’ abizzat de s’a ‘ennida de un’omine, una femina e unu burricu. Sunu istracoso e istrazzulados Ei s’ainu puru, non si presentaiatbene, de razza sarda ma lanzu fadigu.

Peppinu: Agguanta Mariè, semus arrivende. Mi’ abbà! Bidende che la ses cuddas lughes? Como già t’as a poder pasare!
Già l’amus fattu cosa ‘e viaggiu!
Parimus benzende dae cudd’ala ‘e mundu!

 Su burriccu: Deo so ‘ennidu dae Otieri,nodae cudd’ala ‘e mundu!
E deo puru so istraccu, poi chi so ‘istadu unu mese isciopperende cun sos pastores
e afferrendelos dae unu bicc’a s’ateru ‘e sa Sardigna.

Mariedda: Ohi! Cantu so istracca! Già mi costat!
Mi paret chi apa calchi dolore istranu! M M M

Peppinu: Nono, Mariedda chi già nos at a dare tempus! Ite diaulu!
(e subitu si pentit de sa ‘essida ‘ettendesi sa manu a bucca)

Mariedda (sinnendesi): Perdonadelu, Signore.
Già l’ischides chi no l’at nadu pro su malu! Peppì,sa limba sicca!

Peppinu: Già asa rejone, Mariè. Non bido s’ora ‘e mi isterrer mancari siatin terra
casos pesmi sun brujende che fogu!

Mariedda: E deo so tota imbaddinada! Ohi! Ohi!
Chi ‘nd’est naschende inoghe Fizu meu!
Ei Custu burricu, poi, est andende a passu ‘e omine, paret imbreagu!
Non nd’affilat mancu a fune!

Su burricu: Bella cust’atera!Como cheren a currer!
Gitto in groppa su Re ‘e su mundu!
Ehi eh! Sas gulpas sun sempre de sos poveros.
E deo puru so istraccu, poi chi so ‘istadu unu mese isciopperende cun sos pastores

Peppinu: Mariè, Comenteti sentis?
Mantenedi forte e agguanta.
S’ ‘idet già calchi domo e b’at zente chi est chenende, già lu den aer unu lettu pro nois?!

Mariedda: Isperamus, Peppì!
Deus non nd’at fizos ismentigados!...
Ma deo no bi la fatto piusu.

Pepinu: Aiseta chi legio cudd’iscritta: “SU RIFUGIU ‘E SU CADDU ‘IRDE”.

Su Burriccu. Custu no est logu pro me.
Deo so su parente poveru. Il cugino di campagna.

Peppinu:Oddè! Si allogian caddos an afagher logu puru a unu mastru ‘e ascia “
con moglie a carico”.

Pepinu: (bussa alla porta e aspetta. Dopo un po’, spazientito, riprova) Aberide, bona zente. (Niente) Ma no b’intendene custa?
Como torro a zoccheddareMa tando peccades totu a orijas?

Mariedda: Pepì, no t’anniches,deves aer pascescia. Ohi!Comente fatto?

Si apre la porta ed si affaccia la padrona di casa che non sembra contenta.

Sa Padrona: E chie est chi tzocheddat in custu modu?
Ma no azisrispettu pro nisciunus, no!

Pepinu: (A s’iscuja: Ab bà no zocches! ) So deo, unu mastru ’e linna cun sa muzere
e amus bisonzu de un’aposentu.
Faghidennos sa caridade!Muzere mia est sentida.
Dadennos finas unu cuzoleddu.
Nos andat bene totu.

Sa Padrona: Ma ite cherides? Ma chie sezis?
Custu est unu residence pro zente chi at dinari.
Nois semus aisettende SU SIGNORE!!!

Pepinu:E isse bos bettet sa manu! (a s’iscuja: E bos tiret su tuju) Apo cumpresu,
iscujade meda. Ae passentzia, Mariè, andamus innantis.
Un’amparu bi det esser pro nois puru.

Mentre continuano a cercare trovano tre persone

Pepinu: Perdonade, bona zente,a ‘nd’ ischides ‘ue podimus agatare allogiu?

1° persona: Deo so istranzu e no che connosco a nisciunu.

2° persona: Deu puruso chirchende allogiu e so dae manzanu a su zirazira.

3° persona: Si cherides unu cussizu: torradeboche a ‘ue sezis bennidos, custu no est logu pro zente povera! C’at troppu lussu!

Continuano il cammino

Su burriccu: E ite cheret narrer? Chi mi che devo torrare in Sardigna a manifestare
pro su preju ‘e su latte?
Como no mi cheren pius ca nachi an agatadu s’accordu e deo resto disoccupadu.
Deo dae inoghe no mi movo!

Mariedda: Peppi, non bi la fatto pius… so dolores sun troppu fortes!
Si no agatamus riparu ap’ a faghere birgonza!

Mentre camminano trovano una casa con un giardino in fiore

Peppinu: Abbà, Mariè, ite cosa bella! So siguru chi innoghe agattamus su logu pro pasare.
E si fizu nostrunascher inoghe est comente chi nascat in su chelu.

Mariedda: Ohi, Peppì.
Fizu nostru at seberadu sa terra.
Pagu bi so cretende chi inoghe nos dian allogiu!

Su burricu:Aterettantu bo naro!

Peppinu s’acculziat a su gancellu e leggit: “Su miriagu”.

Su burriccu : Custu no m’est nou!

Pepinu: O Sa padrona ‘e domo ! O Sa Mere!
Aggiuadenos, bona femina, faghidebos sa caridade!

Sa signora: Macun cale coragiumi faghides totu custu burdellu?
Aggiummai mind’ ‘ettana sa gianna intro!
In d’ unu logu ‘e paghe, de meditascione, de adorascione.
In d’una Santa Notte!

Peppinu: Sissignora.
E nois puru semus bennidos in paghe.
Mariedda,muzere mia, est in travagliu, atbisonzu ‘e agiudu.
Bo l’at pagare Deus.

Sa signora: No apo bisonzu ‘e nudda, franghideche cuss’ainu cuntotu su bagagliu,
ca m’imbrutades su giardinu!
Semus isettende SU SIGNORE!

Peppinu: No timat, Sa Signora,giàno che semus andende.
No est logu pro nois.
Ajò, Mariè! Ptrù! S’A’! Ponide fattu.

Mariedda: Quita Peppì a m’agatare unu logu,si non naschet innoghe!

Peppinu: Tene passentzia!!

Su burricu: Tenide passentzia, Segnora Marì!
A vostro marito li paret totu fazile!

Narratore: Tristos e affligidos, Peppinu, Mariedda e su burricu, sighin a chircare.
Camina, camina, arrivantaculzu a unu cuile, b’at tres piseddoschi giogant cun d’una crabittedda appena naschida.
Peppinu frimmat su burricu, istracu e mortu,e domanda agiudu.

Peppinu:Ominorè, semus chirchende unu rifugiu, sa notte est frita e mi paret
ch’est aculzu a fiocare.
Nadennollu nessi ‘ois ‘ue b’at calchi logu ‘e appogiu, unu logu riparadu?

Bambino: Mi paret chi azis isbagliadu data.
Sunt totu apittu ai custu Signore chi devet arrivare!
No antempu pro aiscultare a chie a bisonzu!
E no an tempus mancu pro nois minores!

Narratore: Frimma in s’oru e su caminu , un’ acca allatatsu ‘itelleddu appena naschidu.

Su burricu a s’ ‘acca: Ben’apida Signora Vacca, non est chi connoschides calchi rifugiu?
Sa mere mia est pronta a parturire!
Sind’appenet nessi vostè nessi como chi paret chi che pighen su preju ‘e su latte!

S’ ‘acca: A mie pagu mi faghet!
Ma ponide fattu, ponide.
Già bos accumpagno deo.

Mariedda: Deus ti lu paghet,bacca, cun saludu, fortuna e fattu ‘erettu!

Narratore: E gai si incaminant, s’acca a dainanti e su burricu sardu fatu.

Bambino: Peppinu e Mariedda arrivant a unu nuraghe.
Unu pastore est drommidu acculzu a sas arveghes.
Intran in su nuraghe.
Su burricu e s’acca iscaldin su logu e Mariedda, cun coraggiu mannu e cun s’agiudu de Pepinu, regalata su mundu su donu pius bellu:

Nostru Signore

Arrivan piseddos dae ogni ala

Cantana cantones pro fagher festa a su minoreddu


GALLERIA FOTOGRAFICA